Projekty

04 września 2018 | Projekty

Dwa tygodnie dla współczesnej historii - relacja z wymiany młodzieżowej.

W trakcie ostatnich dwóch tygodni sierpnia 2018 roku odbyła się wymiana młodzieżowa Venues of victims // Venues of perpetrators. Wraz z Stowarzyszeniem Jeden Świat (1 koordynator oraz 4 uczestników) oraz 11 innymi organizacjami non profit z różnych europejskich krajów odkrywaliśmy współczesną historię Chorwacji oraz Jugosławii.

Celem projektu było krytyczne spojrzenie na różne wersje narracji historycznych dotyczących tytułowych miejsc pamięci – z jednej strony ofiar, z drugiej - zbrodniarzy. Ideą projektu było eksperymentalne podejście do wychowania obywatelskiego poprzez dyskusję na temat wydarzeń historycznych i ich publicznej reprezentacji. Innowacją w stosunku do innych wymian młodzieżowych było aktywne podróżowanie i odwiedzanie najważniejszych miejsc pamięci oraz muzeów, gdzie tak zwani liderzy młodzieżowi przeprowadzali warsztaty oraz dyskusje dotyczące przedstawiania historii w miejscach publicznych.

wymiana_w_chorwacji2.jpg

Naszą podróż rozpoczęliśmy od stolicy Chorwacji, Zagrzebia gdzie spędziliśmy pierwsze dni odwiedzając najważniejsze muzea oraz dowiadując się najważniejszych informacji (krytycznie podchodząc do sposobu, w jakim są one podawane) o kraju, w którym mieliśmy spędzić kolejne dwa tygodnie.

Następnie udaliśmy się do obozu zagłady Jasenovac, który na mnie oraz uczestnikach projektu zrobił duże wrażenie, prezentując jakże inne podejście do przedstawiania historii znanego nam z obozów takich jak Auschwitz czy Dachau. W muzeum na terenie obozu nie starano się wywołać jak największego szoku wśród zwiedzających, a stworzyć miejsce zadumy, w którym piękny krajobraz koresponduje z popełnionymi tam zbrodniami.

Kolejnym przystankiem, do którego się udaliśmy był Vukovar – niegdyś piękne barokowe miasto, a dziś miejsce, gdzie rany po wojnie jugosłowiańskiej jeszcze się nie zabliźniły. Mieliśmy tam okazje posłuchać bolesnych świadectw kobiet, które przetrwały wojnę, a ja miałem okazję sprawdzić się w roli trenera przeprowadzającego warsztaty na temat propagandy.

wymiana_w_chorwacji.jpg

 

Drugi tydzień projektu spędziliśmy na przepięknym półwyspie Istria, odwiedzając miasta takie jak Pula, Opatija, Rijeka oraz wysypy Brijuni oraz Goli Otok. Zwiedzanie tej części Chorwacji stworzyło okazję do dyskusji na temat byłej Jugosławii, doświadczeń socjalizmu oraz jego reprezentacji w przestrzeni publicznej - zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, iż na półwyspie Istria występują silne sentymenty dotyczące Josefa Tito, niekwestionowanego władcy Jugosławii w latach 1945 -1980. W odwiedzanych przez nas miejscach widoczna była niezwykle silna jednostronna wersja narracji historycznej oraz kontrasty takie jak: na wyspach Brijuni (rezydencji Tito, gdzie był on bezkrytycznie przedstawiany i wielbiony) i Goli Otok (wysypy dla skazańców politycznych, na której nie podjęto żadnych prac konserwatorskich, budynki brutalnych więzień niszczeją, a wyspa zamiast miejscem zadumy stała się turystycznym miejscem, gdzie nieświadomi ludzie przyjeżdżają poleżeć na plaży).

Projekt, mimo iż będący wielkim wyzwaniem pod względem organizacyjnym, na którym pojawiało się wiele bieżących problemów do rozwiązania, był moim zdaniem dużym sukcesem, a tego typu forma nauczania historii oraz podejścia do problemów związanych z prawami człowieka powinna być kontynuowana. Wyjazd pozwolił mi jak i uczestnikom na zupełnie inne spojrzenie na historię i sposób, w jaki jest ona przedstawiana będąc jednocześnie świetną szkołą krytycznego myślenia na temat otaczającego nas świata.

 

Wymiana młodzieżowa została sfinansowana ze środków programu Erasmus+.

 

 

 

Przeczytano: 88 razy. Wydrukuj|Do góry

Zdjęcia: